چگونه نه بگوییم؟

چگونه نه بگوییم؟

چگونه نه بگوییم؟

در این مقاله خواهیم گفت که چرا نه گفتن برای ما سخت است؟ ناتوانی در نه گفتن چه بلایی به سر ما می آورد؟ چگونه نه بگوییم؟

یکی از مهارت های ضروری برای هر فردی این است که در شرایطی که لازم است به دیگران نه بگوید اما متاسفانه این دقیقا همان چیزی است که اکثر ما در زمان گفتن آن دچار مشکل می شویم.

دوستان عزیز شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد که بعضی از اوقات در شرایطی قرار گرفته باشید که نتوانید نه بگویید، مثلا یکی از دوستان شما درخواستی داشته باشد و شما نتوانید که به این فرد نه بگویید.

بزارید مثالی از خودم بزنم : اوایل دوران تحصیلم در دانشگاه بود، رشته ای که من در آن تحصیل می کنم مدیریت صنعتی است. در آن زمان من در درس های حسابداری بسیار خوب بودم، اتفاقی که آن زمان خیلی من را اذیت می کرد ناتوانی در نه گفتن به افرادی بود که در زمان امتحانات از من درخواست می کردند تا به آن ها حسابداری را آموزش بدهم.

هیچ وقت یادم نمی رود که دوران امتحانات دانشگاه بود و من ترم سوم بود، یکی از دوستانم با من تماس گرفتن و گفتن مرتضی می تونی بیای با من حسابداری کار کنی؟ چون نه گفتن برای من بسیار سخت بود در خواست او را قبول کردم و به او گفتم باشه باهم کار می کنیم. در حالی که اصل وقت نداشتم تا با او حسابداری کار کنم، چون خودم هنوز بسیاری از درس ها را نخوانده بودم. خلاصه یک زمانی را مشخص کردیم تا من با این دوستم حسابداری کار کنم.

به هر حال روزی را که مشخص کردیم رسید و من به محلی که مشخص کردیم رفتیم، باید بگویم آن روز من به شدت کار داشتم و کلی درس مانده بود که خودم نخوانده بودم، اما به دلیل قولی که داده بودم باید به آنجا می رفتم.

دوستان این اتفاقی است که شاید برای خیلی از ما به صورت های مختلفی افتاده باشد، یعنی در شرایط قرار گرفته باشیم که دوست نداریم درخواست فرد را قبول کنیم، اما نتوانسته باشیم به او نه بگوییم.

بله یا نه؟

درست است که بله گفتن بسیار راحت تر از نه گفتن است، اما هر تصمیمی عواقب خود را دارد و اگر شما بله هم بگویید یک سری عواقبی دارد که باید آن را بپذیرید.

فرض کنید که یکی از دوستان ما از ما می خواهد که ماشین خودمان را به او بدهیم، در چنین شرایطی اگر ما بله بگوییم باید عواقب آن را هم بپذیریم مثلا احتمال دارد که دوست ما ماشین را در مورد مقرری که مشخص شده به ما برنگرداند یا هر اتفاق دیگری، مثلا ما به ماشین نیاز پیدا کنیم اما ماشین در دست دوست ما باشد و…

پس ما باید ببینیم که با توجه به شرایط ما کدام تصمیم درست تر است بله یا نه .

در بعضی موارد اگر نتوانیم نه بگوییم، این موضوع برای ما دردسر ساز می شود. مثلا در موارد که ما وقت نداریم اما کسی از ما می خواهد تا با او به تفریح برویم، یا ما نمی خواهیم پول قرض بدهیم اما فردی از ما پول قرض می خواهد و …

تقریبا سه سال قبل بود که با یکی از دوستان خودم قرار بود تا به جایی برویم، در طول مسیر که باهم صحبت می کردیم دوست من گفت : مرتضی می تونم یک نقدی ازت بکنم؟ گفتم بله بگو. گفت : مرتضی این را دوستانه به تو می گویم، ببین اگر کاری را نمی توانی انجام دهی و کسی از تو می خواهد که برایش آن کار را انجام بدهی بگو نه. زمانی که بله می گویی آن فرد روی تو حساب می کند و اگر تو نتوانی آن کار را برایش انجام دهی اعتبار تو و آن تصور که از تو دارد عوض می شود.

حرف این دوست من کاملا درست بود اما مشکل اصلی اینجا بود که من نمی توانستم نه بگویم و می دانم که این مشکل خیلی از افراد است.

چگونه نه بگوییم؟

گفتیم که چرا نه گفتن در بعضی موارد بسیار مهم است و ناتوانی در نه گفتن چه مشکلاتی را می تواند برای ما به وجود آورد. اما چگونه نه بگوییم؟

دوستان عزیز همانطور که می دانید نه شنیدن برای همه افراد سخت است و زمانی که از فردی نه می شنویم احساس بدی به ما دست می دهد. به همین خاطر ما می خواهیم به گونه ای نه بگوییم که هم خودمان احساس پشیمانی نکنیم و هم طرف مقابل ما کمترین میزان ناراحتی را داشته باشد.

متاسفانه عموما نه گفتن ها به چه صورت است؟ خب بعضی از افراد نه محکم ( نه قاطع ) گفتن را خوب می دانند، اما باید بگویم که این نوع نه گفتن که عموما به شکل نعع تلفظ می شود، به مخاطب ما احساس بسیار بدی را انتقال می دهد و باید بگویم به صورت کامل آن فرد را نابود می کند، البته در بعضی موارد گفتن چنین نه هایی هم خوب است.

مثلا فرض کنید یکی از دوستان ما از ما بخواهد تا سیگار بکشیم اتفاقی که برای بعضی از نوجوان ها می افتد، در چنین شرایطی اگر بار دیدیم بعد از چند بار نه گفتن ما فرد همچنان ما را به این کار تشویق می کند گفتن نه قاطع بسیار خوب است می تواند به ما خیلی کمک کند.

اما در بسیاری از شرایط گفتن نه قاطع نیاز نیست و می توانیم بسیار محترمانه درخواست مخاطب خودمان را رد کنیم.

البته این بستگی به شرایط ما و درخواستی که طرف مقابل دارد.

در روشی که در ادامه خواهیم گفتم هدف ما این است که نه را کاملا محترمانه به مخاطب خودمان بگوییم و نه را به طرف مخاطب خودمان پرت نکنیم. به همین خاطر می خواهیم نه را به صورت غیرمستقیم به آن فرد بگوییم تا احساس بهتری داشته باشد.

حالا چگونه نه بگوییم؟

شاید برایتان جالب باشد:

برای نه گفتن خوب و حرفه ای چهار گام وجود دارد:

۱٫اولین گام در نه گفتن این است که ابتدا تصمیم قطعی خود را بگیریم که می خواهیم به این فرد نه بگوییم و یا بله بگوییم. در این قسمت باید ببینیم که رابطه ما با آن فرد چطور است و آیا آن فرد آنقدر اعتبار را برای ما دارد یا نه. مثلا فرض کنید که فردی از ما پانصد هزار تومان پول قرض می خواهد شاید ما به این فرد پول را قرض بدهیم اما فرد دیگری از ما پنجاه هزار تومان بخواهد اما ما دوست نداشته باشیم که همین پنجاه هزار تومان را به او بدهیم.

دلیل این اتفاق این است که فرد اول برای ما اعتبار و ارزش بیشتری نسبت به فرد دوم دارد. پس ابتدا به این موضوع نگاه می کنیم که آیا می خواهیم به این فرد بله بگوییم یا نه؟ این موضوع هم می تواند بستگی به رابطه ما با آن فرد داشته باشد.  اگر می خواهیم به آن فرد بله بگوییم، خب بله می گوییم و تمام. اما اگر بخواهیم نه بگوییم توجه به گام های بعدی بسیار مهم است.

۲٫ در این گام سعی می کنم که ابتدا کمی با آن فرد همراهی کنیم. مثلا دوستی با ما تماس می گیرد و می گوید که برای هفته بعدی به تفریح برویم و ما می خواهیم به آن فرد بگوییم که نه من کار دارم و نمی توانم بیایم، خب در این گام به دوست خودمان می گوییم بسیار عالی یا چقدر خوب ، خیلی خوشحال می شوم که باهم به تفریح برویم و… در این قمست هدف این است که کمی با آن فرد همراهی کنیم. مثلا بعد از سمیناری فردی به شما می گوید می توانم این مسیر را با شما بروم اگر و ما می توانیم بگوییم که بنده خوشحال می شوم این مسیر را با شما بروم و باعث خوشحالی من است و… البته اینکه چه جملاتی را در این قسمت بگوییم بستگی نوع در خواست مخاطب دارد.

۳٫ در این گام نه را با دلیل آن می گویم

دقت کنید که هدف ما این است که نه را کاملا محترمانه بگوییم، به همین خاطر سعی می کنیم تا نه را به صورت غیر مستقیم بگوییم. مثلا در جواب دوستی که به ما گفت برای هفته بعدی به تفریح برویم می گوییم چقدر خوب،خیلی خوشحال می شوم که با شما به تفریح بروم و باید بگویم من هفته بعدی جایی کار دارم و نمی توانم با شما بیایم. البته دقت کنید تا جایی که می توانید از عبارات منفی مثل ولی و اما استفاده نکنید.  چون این عبارات به خودی خود حس بدی را به مخاطب منتقل می کند.

نکته مهم در این قمست این است که لحن ما و نوع رابطه ما با فرد هم بسیار مهم است و بسته به نوع رابطه ما با آن فرد باید جملات را انتخاب کنیم مثلا اگر دوست صمیمی ما است قطعا جملات متفاوت تر است و اگر یک فرد دیگر است که تازه به او آشنا شده ایم جملاتی که استفاده می کنیم باز متفاوت تر است.

۴٫ در گام آخر پیشنهادی را به مخاطب خودمان ارائه می کنیم تا از اثر منفی بودن کلام ما کاسته بشه و هم چنین توانسته باشیم برای رفع مشکل دوستمان کاری انجام بدهیم.

مثلا در مورد تفریح می گوییم که چقدر خوب،خیلی خوشحال می شوم که با شما به تفریح بروم و باید بگویم من هفته بعدی جایی کار دارم و نمی توانم با شما بیایم اگر دوست داری می تونی با علی یا رضا بری، یا اگر می خوای بررسی کن ببین میشه تو روز دیگه ای بریم؟

دوستان تاکید می کنم که لحن ما در این روش بسیار مهم است و اگر  همین جملات را  با لحن های مختلف بگوییم برداشت های متفاوتی از آن می توان داشت، پس به لحن بیانتان بسیار توجه کنید.

نکته آخر :

دوستان عزیز در استفاده از این روش در ابتدا مقداری سخت است و شاید در بعضی موارد احساس کنید که در بیان کلمات و این که چه جملاتی را بگویید دچار مشکل شوید، نکته بسیار مهم این است که هر چه بیشتر این کار را انجام دهیم بیشتر به آن تسلط پیدا می کنیم و بهتر می توانیم از آن استفاده کنیم.

پس لطفا هر روز با خودتان چند موقعیت احتمالی بسازید و سعی کنید که با این روش به آن پاسخ دهید.

در ادامه یک مثال دیگر را با هم بررسی می کنیم.

 

مثالی دیگر :

فرض کنید که دوستی با اسم رضا از شما می خواهد به او پول قرض بدهید و به شما می گوید که می تونی به من فلان تومان قرض بدهی می خواهم یک تلفن همراه بخرم و حدود پانصد هزار تومان کم آورده ام.

پاسخ : به به مبارکه باشه رضا جان، انشالله که خیلی خوب برات کار کنه، رضا جان من چند وقته که کارم خودم رو ول کردم و الان یک مقداری دست و بالم خالی هست،

در اینجا بسته به این که آیا در این مورد چه کاری از ما بر می آید پیشنهاد می دهیم مثلا :اگر امکانش هست ما بگردم ببینم می تونم کسی رو پیدا کنم تا بتونه کارت را راه بندازه. یا اگر کسی رو هم نمی شناسیم می گوییم که اگر خدمت دیگری از من برمیاد حتما بهم بگو خوشحال می شم بتونم کاری بکنم.

بازهم تاکید می کنم که تمام این جملات بسته با نوع رابطه ای دارد که ما با مخاطب خودمان داریم.

در آخر هم از شما دوستان عزیز می خواهم که لطف کنید در طول روز سعی کنید چند موقعیت احتمالی را تصور کنید و با این روش به آن ها نه بگویید، هر چه بیشتر این کار را انجام دهید تسلط شما در استفاده از این روش بیشتر می شود و می توانید هر چه بهتر از این روش استفاده کنید.

 

امیدوارم که این مقاله برای شما عزیزان مفید بوده باشد.

در ضمن می توانید تجریبات و نظرات خود را با ما در قسمت دیدگاه ها به اشتراک بگذارید.

دوستدارتان مرتضی حسینی

 

مدرس و مربی مهارت های فن بیان و سخنوری

مجموعه ارتباطات نوین
مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.